Dio elektromagnetskog spektra čiji fotoni imaju najkraće valne duljine (kraće od 10e-10m) i najveću frekvenciju (veću od 3X10e19 Hz) od svih vrsta elektromagnetskog zračenja.
Grupa galaksija koje su na okupu zbog međusobnog gravitacijskog privlačenja. Jata mogu biti pravilnog (sfernog) i nepravilnog oblika. Najmanja sadrže tek nekoliko desetaka galaksija, a najveća i do nekoliko tisuća galaksija
